EEG (Elektroensefalografi)

EEG (Elektroensefalografi)



**Sıkça sorulan soruları BURAYA TIKLAYARAK ya da Blog kısmımızdaki EEG bölümünde görebilirsiniz.

EEG (Elektroensefalografi) Nedir?

Beynimiz çok düşük şiddette sürekli eletkrik akımı üretir ve dalgaları düzenli bir şekilde yayar. EEG, bu dalgaların bilgisayar ortamında kaydedilmesi işlemidir.
 
Beynin faliyetleri sırasında kendiliğinden oluşan sürekli ritmik elektriksel potansiyeller ve aktivasyon yöntemleriyle uyarılmış durumda iken biraz daha farklı oluşan elektriksel potansiyellerin değişiminin kaydedilmesi yöntemine EEG (ELEKTROANSEFALOGRAFİ ) olarak adlandırılır.
 
Kalp elektrosuna (EKG) benzetilebilir. Bundan farklı olarak çok daha fazla noktadan ve daha uzun süreli çekim yapılır. İdeal olan EEG nin, hem uyku hem uyanıklılık sırasında kayıt edilmesidir.
 
EEG beynin yapısal işlevlerinden çok fonksiyonel durumu hakkında bilgi verir.
 
Yeni doğmuş bebeklerden en son yaşa kadar tüm yaştan hastalara EEG tetkikleri yapılabiliyor. EEG tetkiklerinin hiçbir yan etkisi yoktur. EEG sırasında sadece beyin elektrik dalgalarının kaydı yapılır. Vücuda elektrik verilmez.
 
Doğumdan itibaren bebeklik, çocukluk ve ilk gençlik yıllarında beyinin gelişmesine paralel olarak beyinin biyoelektriki organizasyonu(beynin bioelektriki fizyolojisi) da değişmekte ve 14-16 yaşlarında yetişkin EEG trasesi oluşmaktadır. Bu nedenle EEG değerlendirilirken, hastanın yaşı, uyku-uyanıklık durumu, ilaç alıp-almadığı dikkate alınır.
 
Elektrodların yerleştirileceği noktalar uluslararası 10–20 sistemine göre belirlenir. Bu noktaların tümünden alınan kayıtlar montaj adı verilen bağlantılarla değerlendirilir.

EEG de Aktivasyon metotları:

EEG laboratuvarlarında istirahat halinde görülmeyen epileptik aktiviteyi ortaya çıkarmak amacıyla kullanılan yöntemlere aktivasyon yöntemleri denir.

Aktivasyon metotları :

 
a)Göz açıp kapama; Görsel uyarılarla ortaya çıkan epileptiform aktiviteler için kullanılmaktadır.
 
b) Hiperventilasyon; En az 3, tercihen 5 dakika süreyle dakikada 20 kez derin ve düzenli nefes alıp vermesi, bu işlemin amacı epileptik aktiviteyi aktif hale getirmek.
 
c) İntermittent fotik uyarı; Saniyede 1-60 kez yineleme flaş uyarısı ile yapılır. Epileptiform anormali fotik stimülasyonla aktive olabiliyor.
 
d) Bazı epileptiform aktiviteleri uyku veya uykunun azaltılması ile uyarılmaktadır. Uykusuzluk bazı hastalarda epileptik aktiviteleri arttırır.

İkinci Sıra Yöntemler: Özellikle tetik mekanizmalarıyla uyarılan epilepsilerde hastanın bildirdiği uyarılar (iç tetikleme, hesap yapma, geometrik şekiller, işitsel uyarılar, derinin uyarılması gibi) epilepsi dejarşlarının ortaya çıkmasında kullanılmaktadır.
 
EEG çekimi hasta açısından herhangi bir yan etkisi olmayan, hiçbir sakınca bulunmayan, sağlık açısından güvenli tanı sistemidir.
 

EEG çekilmesinde amaç nedir?

EEG çekiminin temel amacı beyin hücrelerinden çıkan elektrik akımlarının değerlendirilmesidir. EEG ile hangi beyin bölgesinin ne tip bozuk elektrik yaydığının görülmesi ve takip edilmesidir. EEG ile sorunun merkezi beyinden mi yoksa beyin kabuğundan kaynaklandığını görebiliyor. EEG beyin lezyonlarının, tümörlerinin, infarktüslerinin, enfeksiyonlarının, ve epileptik aktivitenin, psikozların , beyin ölümünün ve Beynin elektriksel aktivitesini bozan her türlü hastalığın tanısında kullanılabilir Epilepsi hastalığının teşhisinde ve tiplerinin belirlenmesinde tedaviye karar verilecek olan inceleme yöntemi EEGdir.
 

EEG çekilirken nelere dikkat edilmelidir?

Hastanın yaşı, cinsiyeti, ön tanısı, klinik bilgileri, kullandığı ilaçlar ve dozları, çekim süresi içerisinde hastanın durumu (anksiete durumu, uykulu olması, komada olması, diazem vs yapılmış olup olmaması kooperasyon durumu, çevre ile ilişkisi) belirtilmiş olmalıdır. Ayrıca Göz açma, kapama, fotik stimulasyon ve hiperventilasyon ile çekim esnasında hastada dikkat çekici durumlar (yutkunma, yalanma, nöbet vs) trase üzerinde eş zamanlı olarak belirtilmelidir ki değerlendirme en doğru bir şekilde yapılsın.
Bundan sonra değerlendirmeye geçilebilir ve sırası ile aşağıdaki değerlendirme yapılır.
Zemin aktivitesi hastanın yaşına, o anki durumuna, kullandığı ilaçlara, sahip olduğu hastalığına uygun mu? Daha önceki kayıtlar ile arasında belirgin fark var mı ? bunların belirtilmesi gereklidir. (ki belirli yaş gruplarında, ilaç kullanımlarında ve uykuda belirli özellikler göstermekte, bazı metabolik, enflamatuvar, degeneratif hastalıklarda zemin aktivitesi organizasyonu anormal olabilmektedir.)
Göz açma uygulamasının zemin aktivitesine etkisi, (çoğunlukla göz açma, zemin aktivitesinde voltaj supresyonuna neden olmaktadır.)
Her iki beyin yarıküresi arasında asimetrinin var olup olmaması ( subdural hematom, serebral enfarktüs, kitle, bazan voltaj supresyonu ve yavaşlamaya neden olabilir, tek taraflı ansefalitler yavaşlama şeklinde asimetriye neden olabilirler)
Fokal (noktasal) ve multifokal (çoklu) anomalinin var olup olmaması, (yapısal, degeneratif, metabolik, enflamatuvar, vasküler nedenler ile nörokutanöz hastalıklarda gelişebilir)
Paroksismal anomalinin var olup olmaması varsa yayılımı, başlangıcı, bitişi, tipi (epileptik süreçlerde ortaya çıkabilir ve elde edildiği takdirde epilepsinin kriterlendirilmesinde yararlı olmaktadır)
İntermittant fotik stimulasyonun (fotosensitif aktivitelerin varlığını araştırmada gereklidir) ve
Hiperventilasyon uygulamasının EEG trasesi üzerindeki etkisi değerlendirilecektir ve bazı epilepsi olgularının klinik ve elektrofizyolojik olarak ortaya çıkarılmasında yararlı olmaktadır.
Bebeklerde ve koopere olamayan çocuklarda uyku EEG si çekilmekte olup, bunun da değerlendirilmesinde hiperventilasyon ve gözaçma hariç aynı değerlendirme kriterleri kullanılmakla beraber değerlendirilmenin doğru yapılabilmesi için bebek ve uyku EEG sinin kriterlerinin bilinmesi Yanlış patolojik, ya da yanlış normal sonuçlu raporların verilmesini en aza indirecektir.

EEG süresi ne olmalı?

Beyin elektrik dalgaları uykuda, uyanıklıkta ve uyanıklıktan uykuya geçiş dönemlerinde farklılıklar gösterir. Belli dönemlerde hastalıklara ait bulgular daha bariz görülür veya hiç görülmez. Dolayısıyla ideal bir EEG incelemesinde bütün bu dönemlerin görülmesi hedeflenmelidir. İdeal olarak bir saatlik uyku ve uyanıklığın gözleneceği bir kayıt tercih edilir. Daha uzun,3saatlik, gece boyu veya 24 saatlik kayıtlar da kullanılabilir .
  • Normal EEG (Rutin EEG) : 20- 30 dakika arasında sürer.
  • Uyku-Uyanıklık EEG: Ortalama 1saat sürer (20 Dakika uyanık, 40-60 dakika uyku halinde), 
  • Bazı durumlarda 3 saatlik, tüm gece veya 24 saatlik EEG çekilebilinir.

EEG kimlere çekilir?

Yeni doğan dahil her yaşta insana EEG çekilebilinir.EEG beyine zarar vermez.
 

EEG zararlı mı? Radyasyon içerir mi?

EEG sırasında sadece beyin elektrik dalgalarının kaydı yapılır. EEG tamamen ağrısız ve zararsız bir inceleme yöntemidir.
Vücuda elektrik verilmez. EEG ile akıldan gecen düşünceler okunmaz ve zeka ölçülemez.
EEG nin zararı yoktur, her yaşta insana EEG çekilebilir. EEG DE RADYASYON ETKİSİ YOKTUR ve beyine zarar vermez.
 
Bazı kooperasyonun güç olduğu ufak çocuklarda veya retarde çocuklarda kayıt ve özellikle elektrodların yapıştırılması zahmetli geçebilir. Buradaki ağlamaların psikolojik etkisi aileleri tedirgin edebilir. Fakat genelde ailenin ve uygulamayı yapan teknisyenin rahat ama kararlı tavırları çocuktaki kooperasyonu arttırır.
 
EEG kayıt çeşitleri:
  • Rutin (Uyanık) EEG
  • Uyku EEG
  • Uyku-Uyanıklık EEG
  • 1-3-8 Saatlik EEG Monitorizasyon
  • Tüm Gece EEG
  • 24 saat ve daha uzun süreli EEG Monitorizasyon

gibi temelde aynı ama bazı süre ve durum farklılıkları olan incelemeler planlanabilir.

Nöbet sonrası EEG zamanlaması?

Nöbetten hemen sonrası saatler ve hatta günler içinde EEG bulguları baskılanmış olabilir. Dolayısıyla birçok hekim tarafından bir süre bekleyip sonra EEG çekilmesi önerilir. Buna karşılık, bu erken dönemdeki bulgular bazı hastalardaki tek saptanabilen bulgu olabilir. İdeal olarak hem erken hem de geç dönemde EEG görülmesi faydalı olur. Hastanın uygun olduğu en kısa zamanda testin yapılması tarafımızdan önerilmektedir.
 





(Alıntıdır. Tanı değil, bilgilendirme amaçlı komulmuştur.)